4. 11. 2026.
Sedmi regionalni Konkurs za kratku priču Biber posvetili smo studentkinjama i studentima u Srbiji koji su nam od nastanka svog pokreta održali nebrojene lekcije o nenasilnoj borbi, solidarnosti, zajedništvu, podršci, ljubavi, volji, hrabrosti, empatiji, pomirenju, poštovanju i drugim važnim društvenim vrednostima. Konkurs je bio otvoren od decembra 2025. do maja 2026. godine. Stiglo više od 400 priča.
Tročlani žiri, koji su činili Danijela Repman, Lejla Kalamujić i Željko Belinić, izabrao je 22 priče koje će biti uvrštene u zbirku Biber 07 i objavljene, dok je tri priče izabrao organizacioni tim konkursa Biber. U saopštenju žirija koje se nalazi u nastavku ovog teksta navedene su i priče koje su osvojile prve tri nagrade.
U zbirci će se naći sledeće priče, ovde navedene po abecednom redu:
- „Bilo jednom jedno danas“, autorka Adisa Muhović iz Sarajeva
- „Cirih – Sarajevo“, autorka Deana Mandić Antić iz Bazela, Švicarska
- „Četnik“, autor Dino Međedović iz Tuzle
- „Čovek niotkuda“, autor Imer Topanica iz Fushë-Kosovo polje
- „Dar za hrabrost“, autorka Maja Halapir iz Samobora
- „Dome, slatki dome“, autorka Marija Boškovska iz Bitolja
- „Džem od crnih šljiva“, autorka Jovana Matevska Atanasova iz Bitolja
- „Indeks“, autor Senad Jusić iz Bugojna
- „Ista zemlja“, autorka Elma Marinković iz Bojnika
- „Kako sam likvidirala (ne)prijatelja“, autor Gent Markaj iz Đakovice
- „Kaput“, autor Filip Novaković iz Banja Luke
- „Koža koja nije bila moja“, autorka Angelina Nadžakovska iz Skoplja
- „Mater“, autorka Valentina Batalić iz Splita
- „Ne berite divlje jagode“, autorka Antonela Solenički iz Zagreba
- „Out of order“, autorka Ljiljana D. Ćuk iz Zemuna
- „Pavel“, autor Branko Latinčić iz Novog Sada
- „Plava kutija“, autorka Aida Šečić Nezirević iz Travnika
- „Povratak“, autor Marko Radojević iz Berana
- „Pozdrav“, autorka Natalija Kantar iz Beograda
- „Prolazi anđeo“, autorka Maja Ručević Karanović iz Zagreba
- „Sabin“, autor Vedran Jurić iz Zagreba
- „Sito pa besno“, autor Vladan Perić iz Novog Sada
- „Stan“, autorka Iva Hlavač iz Valpova
- „Sve te sitnice“, autorka Iva Hlavač iz Valpova
- „Ženski toalet na drugom spratu“, autorka Kosana Beker iz Pančeva
Biber je konkurs za kratku, angažovanu priču na albanskom, makedonskom, bosanskom, hrvatskom, srpskom i crnogorskom jeziku. Tema konkursa je pomirenje u kontekstu zaostavštine ratova i nasilja u zemljama bivše Jugoslavije, a dolaze u obzir i priče koje mogu da doprinesu boljem razumijevanju među ljudima, smanjenju mržnje i razgradnji predrasuda, antiratne priče, priče koje se bave suočavanjem s prošlošću, razgradnjom slika o neprijateljima, saosjećanjem sa drugima, hrabre priče koje se usuđuju da hodaju u „neprijateljskim“ cipelama, priče koje pomeraju granice i otvaraju nam puteve da gradimo izvjesniju, bezbedniju i slobodniju budućnost za sve. Sedmi konkurs, koji je posvećen studentima, bio je otvoren i za priče o studentskoj borbi za pravdu, slobodu i ravnopravnost. Konkurs organizuje Biber tim Centra za nenasilnu akciju Sarajevo-Beograd.
Višejezična zbirka priča Biber 07 biće objavljena do početka marta 2027. godine.
Čestitamo autorkama i autorima čije su priče ušle u najuži izbor, zahvaljujemo svima koji su učestvovali na konkursu, zahvaljujemo žiriju na saradnji, kao i timu koji je radio predselekciju.
U nastavku prenosimo saopštenje žirija.
Biber tim
Saopštenje žirija
Žiri 7. regionalnog konkursa Biber u sastavu Željko Belinić, Danijela Repman i Lejla Kalamujić donio je odluku da nagradi priče:
- Pavel autora Branka Latinčića
- Sito pa besno autora Vladana Perića
- Četnik autora Dine Međedovića
Prvonagrađena priča Pavel napisana je književno uverljivim jezikom i bez dodvoravanja stereotipima o epskoj veličini ratnika i ratova. Priča demistifikuje opšteprihvaćene obrasce, bacajući drugačije svetlo na pretpostavljenu hrabrost i slepu poslušnost (zlo)upotrebljenog čoveka, nateranog da bije tuđe bitke. Nebo, jedan od nemih aktera ove priče, koje ne mari ni za jedno ime ljudsko, stoji nadvijeno nad ravnicom i sivom muljavom rekom. Taj večiti posmatrač smene maglovitih jutara ne mari ni za mladića Pavela, vojvođanskog Rusina, koji odlazi u rat kao vojni rezervista sa puškom i pecaljkom, naivno pokušavajući da zadrži ostatke bezbrižnosti koja je do skoro bila deo njegove svakodnevice. Uhvaćen u stupicu besmisla nametnutih uloga i očekivanja, u/na zemlji koja je oduvek menjala granice, imena, vladare, zastave (i u tom procesu odnosila živote), Pavel postaje svestan da rat u kojeg ga šalju nije njegov rat. Stoga, jedina je racionalna odluka da ga izbegne. Svodeći delovanje pojedinca na apsurdni pokušaj usamljene pobune, autor nas upućuje na širi kontekst – na minornost i prolaznost samog čoveka spram svega što opstoji kao konstanta – ravnice (zemlje), neba, reke. Izvan te konstante, jedino što čoveku još ostaje oduvek dostižno je sama smrt, neumoljiva i neizbežna.
Drugo mjesto osvojila je priči Sito pa besno. Riječ je o brižljivo skrojenom portretu osamdeset i kusur godina stare Save, čiji su život obilježili oskudica, bol i samoća. Ispripovijedana u minimalističkom maniru, priča o Savi ujedno je i kazivanje o sudbini na hiljade naših pretkinja koje nisu imale pravo na vlastiti izbor i koje su bile prisiljene živjeti isključivo za dobrobit drugih. Međutim, priča je to i o svim onim tihim borbama koje su te žene morale prevaliti preko vlastitih leđa. Na kraju, Sito pa besno je svjedočanstvo o zrcaljenju ženskog iskustva kroz vrijeme, prepoznavanju ženske patnje i uloge tokom velikih društvenih promjena, ali i o snazi pobune za koju, kako će se ispostaviti, nikada nije prekasno.
Treće mjesto pripalo je priči Četnik koja je suvereno ispripovijedana gustim metaforičnim jezikom. To je groteskno realistična antiratna priča koja beskompromisno razmontirava mehanizme ovdašnje, ali i univerzalne, ratne mitologije: neprijatelj je izmaštano, dehumanizirano čudovište, koje i nakon kratkotrajno osvješćujuće svedenosti na banalnu, smrtničku ljudsku pojavu, ponovno biva vraćeno na “početne postavke” pa u kolektivnoj svijesti nastavlja perpetuirano živjeti kao zavodljiv i toksičan mit. U ovoj priči Oni koji su vidjeli mrtvo tijelo četnika stavljaju pod jezik sjemenku priče koja će u narednim danima proklijati u veliko drvo, u cijelu šumu u kojoj obitava veliko kosmato čudovište iz legendi.
